KPSS SES BİLGİSİ

Sınav Defteri
Kasım 27, 2019

SES OLAYLARI
Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)

Sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcükten sonra yumuşak ünsüzle “c, d, g” başlayan bir ek gelirse ekin başındaki yumuşak ünsüzler “ç, t, k” şeklinde değişerek sertleşir.

balık-cı balıkçı

çiçek-ci çiçekçi

sınıf-da sınıfta

uçak-dan uçaktan

gelmiş-di gelmişti

1925’den 1925’ten

kebap-cı kebapçı

Ünsüz Yumuşaması (Değişimi)

—Süreksiz sert ünsüzlerden biriyle (p, ç, t, k) biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir ek gelirse süreksiz sert ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g, ğ”ye dönüşür.

kitap – ı kitabı

uçak – a uçağa

kalp – i kalbi

ahenk – i ahengi

yaptık-ı yaptığı

umut-u umudu

ağaç-a ağaca

dolap-ın dolabın

**Tek heceli sözcüklerin bazılarında yumuşama olmaz.

suç – u

süt-ü

top – u

at-ı

**Özel adlarda yazarken yumuşama olmaz, konuşurken olur.

Sinop’a

Burak’ın

Umut’un

Gaziantep’in

Bazı yabancı sözcüklerde ve bazı türemiş sözcüklerde yumuşama olmaz.

hukuk – u edebiyat –ı dikkat – i evrak –ı sıhhat – i

yazıt –ı yanıt –ı özet – i anıt -ın

Ses Düşmesi (Hece Düşmesi)
Ünlü Düşmesi

İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ikinci hecesindeki dar ünlü düşer.

kar(ı)n – ı karnı

boy(u)n – u boynu

keş(i)f – i keşfi

bur(u)n – u burnu

zih(i)n – im zihnim

gön(ü)l – üm gönlüm

om(u)z-um omzum

**İkilemelerde ses düşmesi olayı olmaz.

burun buruna

omuz omuza

şehirden şehire

gönülden gönüle

**Bazı sözcüklerde ve özel adlarda düşme olmaz.

seçime

yapıtın

biçimi

Emir’in

Ufuk’a

Bulut’u

**Bazı sözcüklerde türetilirken ünlü düşmesi görülür.

ay(ı)r –ım ayrım

çev(i)r – il- çevril-

iler(i) – le- ilerle-

kok(u) – la- kokla-

oy(u)n – a – oyna-

uy(u) – ku uyku

yal(ı)-nız yalnız

yan(ı)-lış yanlış

yumurt(a)-la- yumurtla-

sarı(a)r- sarar-

bes(i)-le- besle-

**İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcüklerle “olmak” ve “etmek” yardımcı eylemiyle bileşik eylem oluşturulurken dar ünlü düşer.

sab(ı)r + etmek sabretmek

kay(ı)t + olmak kaydetmek

keş(i)f + etmek keşfetmek

kay(ı)p+olmak kaybolmak

**Bazı sözcüklerin birleşmesi sırasında ünlü düşmesi görülür.

kay(ı)n + ana kaynana

cuma + (e)rtesi cumartesi

kahv(e) + altı kahvaltı

n(e) + için niçin

sütl(ü) + aş sütlaç

Ünsüz Düşmesi

Genellikle “k” ünsüzüyle biten bazı sözcükler “cık, -cik, -cuk, -cük, cek, -cak, ” eki aldığında “k” ünsüzü düşer.

küçü(k) – cük küçücük

küçü(k) -l küçül-

mini(k) – cik minicik

alça(k) – çık alçacık

alça(k) -l alçak

yükse(k) -l yüksek

seyre(k) -l seyrel-

ufa(k) – l ufal-

Ses Türemesi
Ünlü Türemesi

“-cık, -cik” eki alan bazı sözcüklerde ek ile sözcüğün arasında ünlü türemesi görülür.

az – cık azıcık

bir – cik biricik

genç – cik gencecik

dar – cık daracık

**Bazı pekiştirilmiş sözcüklerde ünlü türemesi görülür.

yap-yalnız yapayalnız

güp-gündüz güpegündüz

çep-çevre çepeçevre

Ünsüz Türemesi

Bazı sözcüklerde, “olmak” veya “etmek” yardımcı eylemiyle bileşik eylem oluşturulduğunda ya da bu sözcüklere ünlü bir ek getirildiğinde ünsüz türemesi görülür.

af + etmek affetmek

his + etmek hissetmek

zan + etmek zannetmek

ret + etmek reddetmek

hal + olmak hallolmak

his – im hissim

hat – ınız hattınız

hak – ım hakkım

sır – ını sırrını

Ünlü Daralması

Türkçede geniş ünlüyle (a,e) biten bir sözcük “-yor” eki aldığında o sözcüğün geniş ünlüsünü “ı, i, u, ü” ye çevirerek daraltır.

bilm(e) – yor bilmiyor

ist(e) – yor istiyor

izl(e) – yor izliyor

suçl(a) – yor suçluyor

gözl(e) – yor gözlüyor

anl(a)-yor anlıyor

ağl(a)-yor ağlıyor

sızl(a)-yor sızlıyor

**Daralmanın kelimenin kökünde ya da gözdesinde olması gerekir. Aşağıdaki kelimelerde daralma yoktur. -yor eki sessiz harfle biten bir kelimeye eklendiğinde -ı,-i,-u,-ü harflerinden biri gelir. Bu daralma değildir.

geçiyor

bakıyor

atıyor

yanıyor

seziyor

yüzüyor

**Türkçede “ye-, de-, ne” sözcüklerinin bazı kullanımlarında y kaynaştırma ünsüzünden önceki geniş ünlüde daralma olur.

ye – y – ecek yiyecek

ye – y – in yiyin

de – y – ecek diyecek

ne – y – e niye

Ulama

Sözcüklerin sonundaki ünsüzlerin bir sonraki sözcüğün başındaki ünlülere bağlanarak okunmasıdır.

Seni bulmaktan önce aramak isterim
Seni sevmekten önce anlamak isterim
Çiçekler açtı dokunduğun
Çimler büyüdü yürüdüğün
Ve güller katmer oldu güldüğün yerde

***Arasında noktalama işareti bulunan sözcüklerde ulama yoktur.

Bekle dedi gitti
Ben beklemedim, o da gelmedi.

Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi

Dudak ünsüzlerinden “b”, kendinden önceki “n”yi “m”ye dönüştürür.

sakla(n)baç saklambaç

dola(n)baç dolambaç

te(n)bel tembel

pe(n)be pembe

a(n)bar ambar

ka(n)bur kambur

ca(n)baz cambaz

**Özel adlarda ve bileşik sözcüklerde dudak ünsüzleri benzeşmesi kuralı uygulanmaz.

İstanbul binbaşı onbaşı

Safranbolu sonbahar

Kaynaştırma Ünsüzleri (Koruyucu Ünsüzler)

Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana bulunmadığından, ünlüyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sözcükle ek arasına “y, ş, s, n” kaynaştırma ünsüzlerinden biri girer.

kedi – in kedinin

çanta – ı çantayı

yedi – er yedişer

pencere-e pencereye

masa-a masaya

baba-ı babası

İki-er ikişer

**beşer

altmışar

yetmişer

DHBT
22 Kasım 2020 Pazar
ÜYELİK

Üye OlŞifremi Unuttum

2018 YILI 9500 KUR’AN KURSU ÖĞRETİCİSİ, İMAM HATİP VE MÜEZZİN KAYYIM ALIMI TABAN PUANLARI 2018 Yılı 9500 Kur’an Kursu Öğreticisi, İmam Hatip ve Müezz... Devamı

Tüm hepsinde aşağıda verilen şekilde ki gibi olacaktır.   KPSS Genel Yetenek : %15 KPSS Genel Kültür : %15   DHBT 1 : %30   DHBT 2 : %40   Ortaöğreti... Devamı

Merakla beklenen 2018 DHBT sınavı 09. Aralık Pazar günü Ösym tarafından  belirlenen sınav merkezlerinde gerçekleştirilecek. Sınav sonuçları ise 04.01... Devamı

KPSS SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK? ÖSYM tarafından yapılan duyuru ile KPSS sonuçlarının açıklanma tarihi netlik kazandı. ÖSYM’nin sınav takvi... Devamı

a) DHBT, çoktan seçmeli test olarak uygulanacaktır. b) DHBT’nin ilk bölümü (DHBT-1) temel din bilgisisorularından oluşacaktır ve tüm öğrenim düzeyler... Devamı

Tüm hepsinde aşağıda verilen şekilde ki gibi olacaktır.   KPSS Genel Yetenek : %15    Dini Haberlerim KPSS Genel Kültür : %15   DHBT 1 : %30   DHBT 2... Devamı